Top Module Empty
Gramatyka historyczna języka polskiego PDF Drukuj E-mail
Napisa�: Maciej Muras   
Monday, 14 May 2007

PROGRAM

PRZEDMIOT

Gramatyka historyczna języka polskiego

SPECJALNOŚĆ

Język polski z informacją naukową i bibliotekoznawstwem

WYMIAR ZAJĘĆ

120 godzin

ROK (SEMESTR)

2006/2007
 

CELE KSZTAŁCENIA

Zasadniczym celem jest wykształcenie historycznojęzykowej świadomości studentów. Uwrażliwienie ich na stałe ewoluowanie systemu językowego i obserwację niedokończonych procesów zachodzących obecnie. Kształcenie umiejętności rozpoznawania i wyjaśniania współczesnych zjawisk językowych. Ponadto dopełnienie nauczania gramatyki opisowej poprzez to, iż wyjaśnia się ślady ewoluowania języka i przyczyny wielu współczesnych zjawisk w systemie językowym.

 

MATERIAŁ NAUCZANIA

Pochodzenie języka polskiego – wspólnota praindoeuropejska i prasłowiańska. Historyczne uwarunkowania współczesnych alternacji samogłoskowych. Rozwój jerów, przegłos polski i lechicki. Opozycja iloczasowa w staropolszczyźnie i jej ślady w dziejach języka polskiego. Rozwój prasłowiańskich samogłosek nosowych. Rozwój prasłowiańskich spółgłosek zgłoskotwórczych – tendencja do wokalizacji. Alternacje spółgłoskowe jako ślad palatalizacji prasłowiańskich. Omówienie polskiej specyfiki realizacji spółgłosek palatalnych, proces depalatalizacji, funkcja miękkich i jego konsekwencje fonologiczno-ortograficzne . IV polska palatalizacja spółgłosek k, g i jej konsekwencje we współczesnej polszczyźnie. Dyspalatalizacje spółgłosek miękkich. Związki procesów słowotwórczych z przemianami fonetycznymi, fleksyjnymi i semantycznymi.

            Tendencje rozwoju fleksyjnego języka polskiego: konwencjonalizacja, morfologizacja, semantyzacja. Historyczne uzasadnienie istnienia we współczesnym języku polskim problemu końcówek równoległych. Historyczna zmiana opozycji w zakresie liczby.. Odmiana zaimków. Ukształtowanie się nowej opozycji rodzajowej w liczbie mnogiej: męskoosobowość|| niemęskoosobowość. Relikty prostej odmiany przymiotników. Złożona odmiana przymiotników. Odmiana przymiotników – kształtowanie się rodzaju męskożywotnego i męskoosbowego. Zmiany w obrębie typów koniugacyjnych. Funkcjonowanie czasu przeszłego złożonego w tekstach staropolskich, jego dalszy rozwój.

Rozwój trybów w języku polskim. Współczesne imiesłowy przymiotnikowe i przysłówkowe – ich rozwój.

 

PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW EDUKACYJNYCH

Wykład, ćwiczenia w grupach, praca ze słownikami i z tekstami, czytanie i analiza tekstów staropolskich i średniopolskich, testy sprawdzające, egzamin

 

ZAŁOŻONE OSIĄGNIĘCIA I METODY OCENY

Ocena według stopnia przyswojenia wiedzy, opanowania podstawowego materiału, a także według umiejętności łączenia i wykorzystywania zdobytej wiedzy historycznojęzykowej do rozpoznawania i wyjaśniania zjawisk językowych występujących we współczesnym języku polskim. Student powinien także umieć rozpoznać relikty form archaicznych w języku ogólnym i w gwarach ludowych.

 

ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNE KONCEPCJI PROGRAMU

Wykłady problemowe przedstawiające zasadnicze tendencje rozwojowe języka polskiego na tle języków słowiańskich, wskazywanie na proces stałego ewoluowania systemu językowego, niedokończone procesy zachodzące obecnie. Szczególne akcentowanie zjawisk mających konsekwencje we współczesnym systemie językowym. Podkreślanie związków przedmiotu z gramatyką opisową, kulturą języka i dialektologią.

 

LITERATURA

K. Długosz-Kurczabowa, S. Dubisz: Gramatyka historyczna języka polskiego, Warszawa 1998, 2001; Z. Klemensiewicz, T. Lehr-Spławiński, S. Urbańczyk: Gramatyka historyczna języka polskiego, Warszawa 1968 i późn. wyd.; S. Rospond: Gramatyka historyczna języka polskiego, Warszawa 1971, 2003; S. Borawski, A. Furdal: Wybór tekstów do historii języka polskiego, Warszawa 1980, 2004; S. Vrtel-Wierczyński: Wybór tekstów staropolskich. Czasy najdawniejsze do roku 1543, Warszawa 1977; W. Taszycki: Wybór tekstów staropolskich XVI – XVIII wieku, Warszawa 1969.

  
 
wstecz   dalej »

 Czuli barbarzyńcy

Województwo Śląskie

QR Kod

Zeskanuj kod i dodaj KN do kontaktów swojego telefonu:

 

Konteksty Kultury

konteksty_male.jpg
© 2017 Portal Kolegium Nauczycielskiego w Bielsku-Bia�ej
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.