Top Module Empty
Historia wychowania PDF Drukuj E-mail
Napisa�: Maciej Muras   
Monday, 21 May 2007
II/4
PRZEDMIOTHistoria wychowania
SPECJALNOŚĆPedagogika resocjalizacyjna z elementami profilaktyki
WYMIAR ZAJĘĆ90 godzin (30 godzin wykładów, 60 godzin ćwiczeń) – egzamin
ROK (SEMESTR)I rok studiów 
 CELE KSZTAŁCENIA:Ukazanie  w oparciu o dzieje pedagogiki źródeł genezy współczesnych koncepcji edukacyjno-wychowawczych oraz szukania inspiracji oświatowych. 
MATERIAŁ NAUCZANIA:1.  Historia wychowaniaa. Pojęcieb. Potrzeba refleksji nad przedmiotem i metodą badańc. Nauka historyczna czy pedagogiczna ?d. Ogólny wizerunek przeszłości i współczesne tendencje rozwojowe2.  Wychowanie pierwotnea. Początki wychowania jako świadomej działalności człowiekab. Wychowanie a rozpad ustroju rodowego3.  Typy i formy działalności oświatowo-wychowawczej w epoce starożytneja. Periodyzacjab. System polityczny a wychowanie: Sparta i Atenyc. Wychowanie i szkolnictwo w epoce hellenistycznejd. Wychowanie i szkolnictwo w starożytnym Rzymie4.  Myśl edukacyjna epoki antycznej i jej rola w dziejach wychowaniaa. Grecka myśl edukacyjna b. Sofiści c. Sokrates d. Platon e. Arystoteles f. Rzymska myśl edukacyjna: M. F. Kwintylian5.  Ideały wychowawcze i organizacja szkolnictwa w średniowieczua. Periodyzacjab. Pierwotne chrześcijaństwo wobec dorobku edukacyjnego starożytności klasycznejc. Organizacja i program szkół kościelnych d. Szkoły klasztornee. Szkoły katedralne i kolegiackief. Szkoły parafialneg. Działalność oświatowa Karola Wielkiegoh. Scholastykai. Powstanie uniwersytetów j. Wychowanie stanowe: rycerskie i rzemieślnicze k. Wychowanie i stanowisko społeczne kobiety w średniowieczu l. Szkolnictwo polskie w epoce średniowiecza m. Akademia Krakowska6.  Zachodnioeuropejska i polska myśl edukacyjna doby Odrodzenia i Reformacjia. Periodyzacjab. Odrodzenie i Humanizmc. Poglądy na wychowanie Erazma z Rotterdamu, T. Moora, J. L. Vivesad. Polski dorobek pedagogiczny doby Odrodzenia : A. F. Modrzewski, S. Marycjusz, E. Gliczner – Skrzetuski, S. Petrycye. Reformacja i jej wpływ na szkolnictwo i myśl edukacyjną czasów nowożytnych f. Myśl pedagogiczna i działalność oświatowa M. Lutra, F. Melanchtona, J. Sturma, W. Ratkegog. Kontrreformacja: system pedagogiczny szkoły jezuickiej h. Szkolnictwo różnowiercze i jezuickie w Polsce7. Myśl pedagogiczna i oświata epoki nowożytneja. Periodyzacjab. Od rewolucji naukowej do rewolucji oświatowej w Europie XVII i XVIII w.c. Dorobek pedagogiczny J. A. Komeńskiegod. Liberalna koncepcja wychowania J. Locke'a e. Encyklopedyści wobec oświaty i wychowaniaf. Naturalizm pedagogiczny J. J. Rousseaug. Upaństwowienie szkolnictwa w dobie Oświecenia h. Oświeceniowe reformy szkolne w Polscei. Dzieło S. Konarskiego j. Powstanie Akademii Rycerskiej k. Komisja Edukacji Narodowejl. Teoretyczny dorobek polskich inicjatyw pedagogicznych doby Oświecenia (G. Piramowicz, H. Kołłątaj, S. Staszic)8. Narodziny i rozwój nowoczesnego systemu oświatowego w XIX i początku XX w.a. Periodyzacjab. Wpływ rewolucji francuskiej na powstanie liberalnego systemu szkolnego w XIX wiekuc. Rewolucja przemysłowa a upowszechnienie oświaty elementarnejd. Elitaryzm systemów szkolnych XIX w. Rola gimnazjów klasycznyche. Przejawy nacjonalizmu w oświacie i wychowaniuf. Rozwój szkolnictwa zawodowego i realnegog. Przemiany funkcji uniwersytetów9. Geneza i rozwój pedagogiki naukowej w XIX w.a. Próby osadzenia myśli edukacyjnej na podstawach filozofii nowożytnej: J. H. Pestalozzib. Pedagogika filozoficzna J. F. Herbarta; herbartyzmc. Początki socjalistycznej myśli edukacyjnej: C. Saint-Simon, R. Owen, K. Marks, F. Engelsd. Geneza teorii wychowania przedszkolnego: F. Froebele. Pedagogika "nauczycielska" F. A. Diesterwegaf. Filozofia pozytywistyczna w myśli edukacyjnej: H. Spencer10. Polska oświata i myśl pedagogiczna w okresie zaborówZabór rosyjski a. Periodyzacjab. Szkolnictwo polskie w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim do 1830 r. c. Reforma szkolna A. Wielopolskiegod. Szkoła prywatna i tajna oświata polska w walce z rusyfikacją e. Strajk szkolny w 1905 r.f. Repolonizacja szkoły w okresie I wojny światowejg. Pedagogika warszawskiego pozytywizmu (H. Wernic, A. Dygasiński, S. Karpowicz) h. Myśl pedagogiczna J. W. DawidaZabór pruski a. Periodyzacjab. Pierwsza fala germanizacji szkolnictwa polskiego c. Ożywienie ruchu oświatowego w Wielkopolsce, na Śląsku, Pomorzu, Warmii i Mazurach w okresie Wiosny Ludówd. Ideologia „Kulturkampfu” i jej skutki dla oświaty polskieje. Formy oporu przeciwko germanizacji szkolnictwa; tragedia dzieci Wrześnif. Dorobek polskiej refleksji wychowawczej (K. Libelt, A. Cieszkowski, E. Estkowski)g. „Chowanna czyli system pedagogii narodowej” B. F. TrentowskiegoZabór austriacki a. Periodyzacjab. Germanizacja szkolnictwa polskiego w końcu XVIII i pierwszej poł. XIX w.c. Szkoła polska w Wolnym Mieście Krakowied. Autonomia szkolna w Galicji e. Konserwatyzm systemu oświatowego i zachowawczy charakter polskiej myśli pedagogicznej f. Ożywienie ruchu oświatowego na przełomie stulecig. Kulturotwórcza rola galicyjskich uniwersytetówh. Początki zawodowego ruchu nauczycielskiego11.  Pedagogika "nowego wychowania" pod koniec XIX i w pierwszej połowie XX w.a. Pedagogika naturalistyczno-liberalna jako opozycja wobec szkoły tradycyjnejb. Ruch nowatorstwa pedagogicznego w Europie i Stanach Zjednoczonych A. P.c. Dzieło M. Montessorid. Koncepcja nauczania i wychowania w szkole C. Freineta. Amerykański progresywizm: dorobek J. Dewey’ a e. Szkoła pracy i jej główne odmiany (niemiecka, radziecka, amerykańska) f. Socjologizm pedagogiczny: E. Durkheim g. Pedagogika kultury12.  Odrodzenie szkoły polskiej w okresie II Rzeczypospoliteja. Periodyzacja b. Proces adaptacji zaborczych systemów edukacyjnych do potrzeb odrodzonego państwa polskiego c. Reforma szkolna 1932 r.d. Formy organizacyjne i programy kształcenia nauczycieli e. Sukcesy i porażki polityki oświatowe państwa13.  Polska myśl pedagogiczna okresu międzywojennegoa. Główne orientacje b. Teoria wychowania narodowego: L. Zarzeckic. Teoria wychowania państwowego: S. Czerwiński, K. Sośnickid. Pedagogika kultury: Z. Mysłakowski, B. Suchodolski, S. Hessen e. Pedagogika społeczna: H. Radlińska f. Pedagogika socjalistyczna: W. Spasowskig. Działalność pedagogiczna i dorobek pisarski J. Korczakah. „Szkoła twórcza” H. Rowidai. Pedagogika „akademicka” i pedagogika „praktyczna”; rola badań empirycznych14.  Losy polskiej oświaty i szkolnictwa w okresie II wojny światoweja. Niemiecka polityka oświatowa w Generalnym Gubernatorstwie i na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszyb. Stosunek okupacyjnych władz radzieckich do szkoły polskiej na Kresach Wschodnichc. Polskie inicjatywy oświatowe na obczyźnie (ZSRR, Palestyna, Węgry, Szwajcaria, Wielka Brytania)d. Dorobek tajnej oświaty polskiej w czasie okupacji niemieckiej 15.  Przemiany polskiej oświaty po II Wojnie Światoweja. Podstawowe reformy systemu oświatowego: 1948 – 1949, 1961, 1973 – 1978, 1989 – 1999 
PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW EDUKACYJNYCH:Perspektywicznym celem edukacyjnym historii wychowania i myśli pedagogicznej jako przedmiotu studiów w uczelni akademickiej jest ukształtowanie racjonalnych poglądów i postaw studentów wobec najważniejszych przejawów teoretycznej i praktycznej aktywności edukacyjnej człowieka w przeszłości. Jej nauczanie zmierza również do formowania krytycyzmu wobec źródeł informacji o minionych faktach edukacyjnych, jak i wobec upowszechnionych w piśmiennictwie historycznym i pedagogicznym standardowych interpretacji tych faktów. Wreszcie – przedmiot ten ma się stać źródłem przekonania studentów o tym, że współczesność edukacyjna jest rezultatem ciągłości i zmiany, występujących w historycznym procesie powszechnej działalności edukacyjnej człowieka.W trakcie wykładów i ćwiczeń należy pogłębiać umiejętności analizy materiałów i ich poszukiwania. 
ZAŁOŻONE OSIĄGNIĘCIA I METODY OCENY:a.       Ugruntowanie umiejętności samodzielnej analizy i oceny przeszłości oświaty europejskiejb.      Prowadzenie stałej oceny postępów studentówc.       Egzamin końcowy – pisemny testowy 
ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNE KONCEPCJI PROGRAMU:1/ opanowanie przez studentów podstawowych faktów obrazujących historyczny rozwój myśli pedagogicznej, szkolnictwa i pozainstytucjonalnych form oddziaływań wychowawczych, przede wszystkim, choć nie jedynie, zachodniego kręgu cywilizacyjnego;2/ przyswojenie wiedzy o wielostronnych związkach teorii i praktyki edukacyjnej z ekonomicznym i kulturalnym poziomem rozwoju społeczeństwa, zwłaszcza zaś z nauką i społeczno-polityczną ideologią danej epoki historycznej;3/ nabywanie umiejętności retrogresywnego wyjaśniania współczesnych zjawisk pedagogicznych ukazywania ich historycznego rodowodu i postrzegania perspektywy dalszej ich ewolucji;4/ podejmowanie prób rekonstrukcji wybranych faktów z przeszłości edukacyjnej, tak lokalnej, polskiej, jak i obcej, jako źródła poznania podstaw warsztatu badań historyczno - edukacyjnych;5/ akcentowanie ogólnej atmosfery pedagogicznej epoki, znamionującej stosunek społeczeństwa i państwa do wychowania oraz rzutującej na wykształcenie i stanowisko nauczyciela           w hierarchii społecznej.6/ wyjaśnianie różnic pomiędzy idealną teorią i realną praktyką edukacyjną w przeszłości, jako ważnej przyczyny niepowodzeń w działalności oświatowo-wychowawczej i istotnego czynnika dominacji "pedagogiki postulatywnej" we współczesności.  
LITERATURA: 1. PodręcznikiHistoria wychowania, 1.1 i 2. Pod red. Ł. Kurdybachy, Warszawa 1965 - 1968 Historia wychowania. Wiek XX, 1.1 i 2. Pod red. J. Miąso, Warszawa 1980 S. Kot, Historia wychowania. Zarys podręcznikowy, t. 1 i 2, Lwów 1934 S. Litak. Historia wychowania, cz. I, Do rewolucji francuskiej, Kraków 2002. S. I. Możdżeń, historia wychowania 1795-1918, Kielce 2000 S. I. Możdżeń, Historia wychowania 1918 - 1945, Kielce 2000 S. Rutkowski, Zarys dziejów polskiego szkolnictwa wojskowego, Warszawa 1970 S. Wołoszyn, Dzieje wychowania i myśli pedagogicznej w zarysie, Warszawa 1964 R. Wroczyński, Dzieje wychowania fizycznego i sportu, Warszawa 1971 J. Gaj, K. Hądzelek, Dzieje kultury fizycznej w Polsce, Poznań 1997. W. Bobrowska - Nowak, Historia wychowania przedszkolnego, Warszawa 1978 Dzieje szkolnictwa i pedagogiki specjalnej. Pod red. S. Mauersberga, Warszawa 1990 Z dziejów wychowania wojskowego w Polsce, t. 1 i 2. Pod red. S. Rutkowskiego, Warszawa 1969 2. ŹródłaŹródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej, t. 1,2. Wyboru dokonał i opracował S. Wołoszyn, Warszawa 1965 -1966.Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej, t. III - Księga pierwsza i druga. Wybór i opracowanie S. Wołoszyn. Wydanie drugie zmienione, Kielce 1998.Źródła do historii wychowania (wybór) cz. 1 i 2. Wybrał i objaśnił S. Kot, Warszawa 1929 -1930 3. Literatura uzupełniająca (w wyborze)Teksty źródłoweJ. W. Dawid, Pisma pedagogiczne. Wybrał, opracował, wstępem opatrzył R. Wroczyński, Warszawa 1961J. F. Herbart, Pisma pedagogiczne. Wybór, wstęp i opracowanie B. Nawroczyński, Wrocław 1967 J. A. Komeński, Wielka dydaktyka. Oprać. B. Suchodolski, Wrocław 1956Komisja Edukacji Narodowej. Pisma Komisji i o Komisji. Zebrał i opracował S. Tync, Wrocław 1954U. Kowieska, Wybór źródeł i tekstów z historii kultury fizycznej i rehabilitacji, Wrocław 1997. M. F. Kwintylian, Kształcenie mówcy. Przekład i opracowanie M. Brożek, Wrocław 1954 J. H. Pestalozzi, Jak Gertruda uczy swoje dzieci. Oprać. W. Szewczuk i M. Szulkin, Wrocław 1955 Wybór pism pedagogicznych Polski doby Odrodzenia. Oprac. J. Skoczek, Wrocław 1956 
 
wstecz   dalej »

 Czuli barbarzyńcy

Województwo Śląskie

QR Kod

Zeskanuj kod i dodaj KN do kontaktów swojego telefonu:

 

Konteksty Kultury

konteksty_male.jpg
© 2017 Portal Kolegium Nauczycielskiego w Bielsku-Bia�ej
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.