Top Module Empty
Pedagogika resocjalizacyjna PDF Drukuj E-mail
Napisał: Maciej Muras   
poniedziałek, 21 maj 2007
IV/1
PRZEDMIOT Pedagogika resocjalizacyjna
SPECJALNOŚĆ Pedagogika resocjalizacyjna z elementami profilaktyki
WYMIAR ZAJĘĆ 120 godzin (60 godzin wykład, 60 godzin ćwiczeń) - egzamin
ROK (SEMESTR) Rok I - (I i II) 

 CELE KSZTAŁCENIA:    

Pedagogika resocjalizacyjna wchodzi w zakres zasadniczego bloku kształcenia. Zdobyte wiadomości z tego zakresu dają podstawę do pracy zawodowej w różnych placówkach wychowania resocjalizacyjnego (instytucjach zamkniętych i w środowiskach naturalnych) oraz są koniecznym warunkiem kontynuacji kształcenia na poziomie studiów magisterskich.Merytoryczne cele kształcenia obejmują:

  1. gruntowne zapoznanie z teoretyczną wiedzą o uwarunkowaniach społecznego niedostosowania dzieci, młodzieży i osób dorosłych
  2. poznanie całokształtu psychospołecznych mechanizmów prowadzących do dewiacji zachowań (głównie przestępczych)

zapoznanie studentów z naukowymi teoriami współczesnych systemów resocjalizacyjnych a w szczególności z zasadami i metodami oraz organizacją procesu resocjalizacji jednostek i grup. 

 

MATERIAŁ NAUCZANIA:Treści programowe:

1. Pedagogika resocjalizacyjna w systemie nauk pedagogicznych. Metodologiczna swoistość, przedmiot i metody badań. Teoretyczny i praktyczny charakter.

Ćwiczenia: Pojęcie nauki, kryteria naukowości, związek pedagogiki resocjalizacyjnej z dyscyplinami psychologicznymi, socjologicznymi i pedagogiką (specjalną).

2. Aksjologiczne podstawy pedagogiki resocjalizacyjnej. Kierunek i „granice” resocjalizacji.

Ćwiczenia: Związek praktyki resocjalizacyjnej z wychowaniem ogólnym, z instytucjami i służbami społecznymi.

3. Teoria uczenia się a proces kształtowania się aspołecznych postaw, zaburzeń osobowości  i dewiacyjnych zachowań.

Ćwiczenia: Prawa uczenia się a nabywanie postaw aspołecznych.

4. Wyjaśnienie procesu resocjalizacji w świetle teorii uczenia się.

Ćwiczenia: Kara i nagroda w resocjalizacji.

5. Społeczna teoria uczenia się a proces patologizacji zachowania i resocjalizacji.

Ćwiczenia: Karzące i nagradzające sytuacje w rodzinie, szkole, środowisku rówieśniczym.

6. Deprywacja potrzeb a proces patologizacji. Zagadnienie konfliktu wewnętrznego, dezorganizacji pozytywnej i kompensacji.

Ćwiczenia: Organizacja, klimat społeczny zakładu resocjalizacyjnego, struktura programów    a efekty resocjalizacji.

7. Rozwój i zaburzenia standardów ewaluatywnych a zachowania dewiacyjne.

Ćwiczenia: Analiza koncepcji rozwoju moralnego wg Piageta i Kholberga – zagadnienie teorii autonomii moralnej w resocjalizacji.

8. Proces i zasady wychowania resocjalizacyjnego.

Ćwiczenia: Resocjalizacja w warunkach zakładu zamkniętego i w środowisku otwartym.

9. Metody wychowania resocjalizacyjnego.

Ćwiczenia: Karanie i nagradzanie wychowawcze w resocjalizacji.

10. Systemy resocjalizacji w warunkach zakładowych:

a) system dyscyplinarno-izolacyjny,

b) system progresywny,

c) system socjopedagogiczny.

Ćwiczenia: Zagadnienie „drugiego życia” w placówkach resocjalizacyjnych.

11. Systemy resocjalizacyjne w warunkach zakładowych (ciąg dalszy):

a) system homogeniczny,

b) system indywidualny,

c) system eklektyczny.

Ćwiczenia: Diagnoza, selekcja i indywidualne potrzeby wychowanków.

12. Krytyka resocjalizacji w tradycyjnym zakładzie zamkniętym.

Ćwiczenia: Poziomy krytyki kary pozbawienia wolności i resocjalizacji zakładowej.

13. Sytuacje anomijne i zagadnienie pozornej resocjalizacji.

Ćwiczenia: Przejawy i przezwyciężanie podkultury więziennej.

14. Zagadnienie opieki postpenitencjarnej.

Ćwiczenia: Przygotowanie wychowanka do warunków wolnościowych.

15. Rola kontaktów społecznych w przezwyciężaniu deprywacji zakładowej.

Ćwiczenia: Formy i organizacja kontaktów ze środowiskiem zewnętrznym.

16. Współczesne tendencje w polityce penitencjarnej.

Ćwiczenia: Analiza zmian w przepisach regulaminowych.

17. Nauczanie ogólne i przysposobienie do zawodu.

Ćwiczenia: Programy, metody nauczania. Zagadnienie kontroli i oceny wyników nauczania.

18. Potrzeby społeczne i humanizacja życia jako inspiracja opieki i resocjalizacji. Pierwsze zakłady, rozwój systemu izolacyjnego i progresywnego.

Ćwiczenia: Analiza wybranych koncepcji i rozwiązań praktycznych w resocjalizacji.

19. Ukształtowanie się nowożytnego systemu więziennego i jego krytyka.

Ćwiczenia: Analiza źródeł i tekstów.

20. Systemy resocjalizacji młodzieży. System oparty na wzorach życia rodzinnego.

Ćwiczenia: Analiza opracowań dotyczących systemów rodzinnych i opiekuńczych.

21. Republiki młodzieżowe – idea samorządności i odpowiedzialności w systemie resocjalizacji.

Ćwiczenia: Republiki amerykańskie i włoskie.

22. Idee resocjalizacji w wychowawczych systemach XX wieku, specjalizacja teorii i praktyki resocjalizacyjnej.

Ćwiczenia: System pedagogiczny J. Korczaka. Działalność towarzystw i organizacji społecznych.

23. Intelektualne źródła współczesnej myśli resocjalizacyjnej. Hormizm i jego wpływ na resocjalizację.

Ćwiczenia: Analiza wybranych prac monograficznych dotyczących najsłynniejszych polskich zakładów resocjalizacyjnych.

24. Psychodynamiczne koncepcje resocjalizacji.

Ćwiczenia: Zastosowanie psychoanalizy do resocjalizacji indywidualnej i grupowej.

25. Koncepcje behawiorystyczne – założenia, proces i efektywność.

Ćwiczenia: Zasady „ekonomii punktowej” w resocjalizacji.

26. Współczesne rozwiązania amerykańskie w zakresie resocjalizacji nieletnich.

Ćwiczenia: Profilowanie i specjalizacja zakładów resocjalizacyjnych.

27. Istota i miejsce terapii w resocjalizacji – założenia teoretyczne i skuteczność.

Ćwiczenia: Rodzaje psychoterapii (psychoanalityczna, behawioralna, kognitywna, egzystencjalna itp.).

28. Zróżnicowane podejście w resocjalizacji. Koncepcja H. Quay’a,  I level Classification.

Ćwiczenia: Diagnoza niedostosowania i jej wykorzystanie dla celów resocjalizacji.

29. Miejsce kurateli w resocjalizacji. Istota, rodzaje, metody.

Ćwiczenia: Praca kuratora sądowego z różnymi kategoriami jednostek.

30. Pomiar i ocena rezultatów resocjalizacji. Recydywa oraz resocjalizacji „absolutna i pozorna”.

Ćwiczenia: Analiza metod i narzędzi pomiaru. Dokumenty i ich interpretacja. 

 

PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW EDUKACYJNYCH:

Podczas zajęć stosowane są wszystkie formy organizacji pracy słuchaczy (zbiorowa, grupowa, indywidualna). Najczęstszą formą na ćwiczeniach jest praca w grupach oraz praca indywidualna sfinalizowana przedstawieniem swoich dokonań na forum grupy.Metody pracy to:- słowne: wykład, dyskusja dydaktyczna metoda projektów, studium przypadków, praca z materiałem źródłowym, gry dydaktyczne i symulacyjne.- stosowanie metod aktywizacyjnych i interaktywnych (z wykorzystaniem różnorodnych technik). - wykorzystanie cyklu uczenia się przez doświadczenie – odwołanie się do dotychczasowych doświadczeń, potrzeb i zainteresowań studentów. Stworzenie atmosfery sprzyjającej i satysfakcji z wysiłków, samodzielności i swobody w prezentowaniu tematów drażliwych lub kontrowersyjnych oraz współdziałaniu w grupie. 

 

ZAŁOŻONE OSIĄGNIĘCIA I METODY OCENY:

- Studenci powinni na podstawie zajęć oraz studiowania literatury przedmiotu zrozumieć specyfikę pedagogiki resocjalizacyjnej; poznać cele pracy resocjalizacyjnej, znać zasady wychowania resocjalizującego, metody i formy pracy i umiejętnie je wykorzystywać w projektach swych działań. Nacisk położony jest na kształtowanie postaw prozawodowych i deontologiczną stronę zawodu. Stosowana jest ewaluacja pracy, bieżąca kontrola osiągnięć studentów, panele dyskusyjne, omawianie i kontrola projektów zajęć, egzamin.- Studenci potrafią operować ze zrozumieniem podstawową terminologią stosowaną w pedagogice resocjalizacyjnej i diagnostyce. 

- Studenci powinni nabyć umiejętności w zakresie:

a/.  diagnozowania stanu i formy niedostosowania społecznego oraz określać poziom ryzyka dzieci i młodzieży,

b/. projektowania działalności resocjalizacyjnej i profilaktycznej w skali jednostki i małej grupy,

c/. doboru i stosowania metod wychowawczych zwłaszcza: zawieranie kontraktu, rozmowy indywidualnej, karania i nagradzania, przekonywania, dyskusji, negocjacji wychowawczych, mediacji wychowawczej,

d/. wykorzystywania swoich mocnych stron w procesie wychowania takich jak: własne zainteresowania, swoje mocne strony osobowości, specyficzne umiejętności itd.,

e/. oceniania efektów własnej pracy.

- Ocenie podlega frekwencja, aktywność przejawiana podczas ćwiczeń oraz sposób przedstawiania wybranego przez studentów zagadnienia i prace kontrolne.

- Ocena pracy studenta ma miejsce na każdych ćwiczeniach (pod względem przygotowania się do ćwiczeń i aktywności w zajęciach); cyklicznie (jednokrotnie lub dwukrotnie w trakcie semestru); w formie pisemnego kolokwium, a także w sytuacji samodzielnej pisemnej pracy studenta (esej na wybrany temat).

Część wykładowa kursu zakończona jest egzaminem ustnym. 

 

ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNE KONCEPCJI PROGRAMU:

- Program nawiązuje do humanistycznego podejścia w ich projektowaniu. Odwołuje się więc do pragmatyzmu i fenomenologii, gdzie wiedza traktowana jest jako proces ciągłej zmiany a uczenie się rozwiązywaniem problemów, gdzie student jest badaczem, a nauczyciel osobą wspomagającą proces jego poznania i autokreacji zawodowej.- W nauczaniu należy zwracać uwagę na wyrabianie sprawności służących do samodzielnego zdobywania wiadomości (formalizm dydaktyczny). Z zasad nauczania wyróżnić zasadę poglądowości i aktywizacji. Efektem każdych zajęć powinno być nabycie przez studenta odpowiednich umiejętności wykorzystania zdobytych wiadomości w praktyce.- Koncepcja wielostronnego kształcenia realizowana w oparciu o cztery strategie uczenia się z uwzględnieniem zasad dydaktycznych, typów uczniów oraz stosowania bodźców do wszystkich zmysłów uczących się. 

 

LITERATURA:Ważniejsze pozycje literatury:(do wyboru przez prowadzącego zajęcia)
  1. Ciosek M.: Człowiek w obliczu izolacji więziennej. Gdańsk 1996
  2. Czapów Cz.: Wychowanie resocjalizujące. Warszawa 1978
  3. Czapów Cz. Jedlewski St.: Pedagogika resocjalizacyjna. Warszawa 1971
  4. Jarosz E.: Przemoc wobec dzieci. Reakcje środowisk szkolnych. Katowice 1998
  5. Kaczyńska W. (red.): Czesław Czapów 1925-1980. Świadectwo trzech pokoleń.  Warszawa 2003
  6. Kalinowski M.: Europejskie systemy resocjalizacji nieletnich, Warszawa 1991
  7. Kalinowski M., Pełka M.: Zarys dziejów resocjalizacji nieletnich. WSPS Warszawa 1996
  8. Konopczyński M.: Twórcza resocjalizacja. Wybrane metody pomocy dzieciom i młodzieży. Warszawa 1996
  9. Kozaczuk F., Radochoński M:. (red.) Aktualne problemy pedagogiki resocjalizacyjnej     i patologii społecznej. Rzeszów 2000
  10. Niehoff D.: Biologia przemocy, Poznań 2001
  11. Olszewska-Baka G.: Dzieci ulicy. Problemy, profilaktyka i resocjalizacja. Białystok 2000
  12. Pytka L.: Pedagogika resocjalizacyjna. Wybrane zagadnienia teoretyczne diagnostyczne i metodyczne. Warszawa 2001
  13. Pytka L.: Raport o stanie wdrażania reformy resocjalizacji w zakładach poprawczych. Warszawa 1998
  14. Pytka L.: Teoretyczne problemy diagnozy w wychowaniu resocjalizującym. Warszawa 1986
  15. Pospiszyl K.: Psychopatia. Przyczyny, przejawy i sposoby resocjalizacji antysocjalności. Warszawa 2000
  16. Pospiszyl K.: Resocjalizacja. Teoretyczne podstawy oraz przykłady programów oddziaływań. Warszawa 2002
  17. Pospiszyl K. (red.): Resocjalizacja nieletnich. Doświadczenia i koncepcje. Warszawa 1999
  18. Urban B.: Dewiacje wśród młodzieży. Uwarunkowania i profilaktyka. Kraków 2001
  19. Urban Br.: Pedagogika resocjalizacyjna w strukturze nauk społecznych.
      [W]: S. Palka (red.): Pogranicza pedagogiki i nauk pomocniczych. Kraków 2004 
Zmieniony ( czwartek, 13 wrzesień 2007 )
 
wstecz

 Czuli barbarzyńcy

Województwo Śląskie

QR Kod

Zeskanuj kod i dodaj KN do kontaktów swojego telefonu:

 

Konteksty Kultury

konteksty_male.jpg
© 2014 Portal Kolegium Nauczycielskiego w Bielsku-Białej
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.