|
Leksykologia z leksykografią |
|
|
|
|
Napisał: Maciej Muras
|
|
poniedziałek, 14 maj 2007 |
PROGRAM | PRZEDMIOT | Leksykologia z leksykografią | SPECJALNOŚĆ | Język polski z informacją naukową i bibliotekoznawstwem | WYMIAR ZAJĘĆ | 30 godzin ćwiczeń | ROK (SEMESTR) | III rok – 5 semestr |
| CELE KSZTAŁCENIA : Ćwiczenia te maja wprowadzić słuchaczy w świat wyrazów (leksemów). Jest tu miejsce na śledzenie pochodzenia nazw własnych i wyrazów pospolitych (etymologia), poznawanie wpływów leksykalnych języków zachodnich oraz południowych i wschodnich, również – wzbogacanie języków sąsiednich przez język polski. Słuchacze powinni poznać opracowania dotyczące badań nad frekwencją w języku mówionym i pisanym. Wiedza ta przyda się w późniejszej pracy w szkole – na lekcjach poświęconych analizie dzieł literackich i przygotowaniu ćwiczeń w mówieniu i pisaniu.Ważnym celem ćwiczeń jest umiejętność posługiwania się odpowiednimi słownikami, w tym leksykonami i poradnikami poprawnościowymi. |
| MATERIAŁ NAUCZANIA: Przedmiotem ćwiczeń jest leksykologia, nauka o słownictwie, słuchacze poznają relacje zachodzące na różnych płaszczyznach między wyrazami, podział leksemów ze względu na pełnione funkcje, stosunki semantyczne – hiponimia, synonimia, antonimia, teorie pola semantycznego, sposoby wzbogacania słownictwa. Na wybranych przykładach śledzą rozwój znaczeniowy wyrazów, rodzaje zapożyczeń, interferencje językowe, poznają błędy (wykolejenia i usterki językowe na styku polszczyzny i języków obcych oraz języka ogólnonarodowego i regionalnych/gwarowych odmian).Ważną część ćwiczeń stanowi prezentacja słowników, charakterystyka artykułu hasłowego, kwalifikatorów. |
| PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW EDUKACYJNYCH:Przedmiot o charakterze praktycznym i teoretycznym wymaga pracy w małych zespołach koniecznie w czytelni, by na stałe mieć dostęp do różnorodnych leksykonów, encyklopedii, poradników i innych opracowań, w tym map, atlasów i albumów. |
| ZAŁOŻONE OSIĄGNIĘCIA I METODY OCENY:Słuchacz powinien umiejętnie posługiwać się odpowiednimi leksykonami, powinien poznać typologię języków, umieć charakteryzować słownictwo rodzime i pochodzenia obcego, rozpoznawać interferencje, kalki językowe, a także właściwe i błędne innowacje. Na ocenę słuchacza składa się aktywność na zajęciach, prezentacja dwóch wybranych słowników, testy z poprawności językowej oraz z typologii języków. |
| ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNE KONCEPCJI PROGRAMU:Wiedza z podstaw leksykologii i leksykografii wspiera blok przedmiotów językoznawczych w Kolegium Nauczycielskim. Ponieważ w programie brakuje zagadnień z zakresu poprawności językowej włączam wiedzę niezbędną do kształcenia sprawności komunikacyjnej i kulturowej jako podstawową dla przyszłych nauczycieli. |
| LITERATURA: 1. S.Urbańczyk (red.): Encyklopedia języka polskiego. Wrocław. 3 wyd.2. K.Polański (red.): Encyklopedia językoznawstwa ogólnego. Wrocław 2003.3. S.Urbańczyk: Słowniki i encyklopedie. Ich rodzaje i użyteczność. Wyd. 4 zmienione i poszerzone. Kraków 2000.4. T.Piotrowski: Zrozumieć leksykografię. Warszawa 2001.5. K.Damm, A.Mikusińska (red.): Ludy i języki świta. Warszawa 2000.6. L.Bednarczuk (red.): Języki indoeuropejskie. T. 1 1986, T. 2 1988, Warszawa7. W.Mizerski (red.): Język polski. Encyklopedia w tabelach. Warszawa 2000, 2005.8. M.Kucała: Twoja mowa Cię zdradza. Regionalizmy i dialektyzmy języka polskiego. Kraków 2002.9. A.Markowski: Polszczyzna znana i nie/znana. Warszawa 1993.10. J.Miodek, m.in.: Rozmyślajcie nad mową. Warszawa 1998, O języku do kamery. Rzeszów 1992.11. Słowniki poprawnej polszczyzny autorstwa: A.Markowskiego, W.Doroszewskiego, J.Grzeli, M.Kucały (Mały SPP).12. K.Kłosińska: Skąd się biorą słowa. Warszawa 2005.13. M.Mlinowski: Obcy język polski. Łódź 2003 |
|
