PROGRAM

PRZEDMIOT

Literatura oświecenia

SPECJALNOŚĆ

Język polski z informacją naukową i bibliotekoznawstwem

WYMIAR ZAJĘĆ

ROK (SEMESTR)

II (3)

CELE KSZTAŁCENIA

Kształcenie umiejętności analizy tekstów z epoki oświecenia przy uwzględnieniu historycznego i historyczno-literackiego kontekstu, a także wykorzystaniu odpowiednich pojęć z poetyki. Poza tym zajęcia zmierzają do poszerzenia wiedzy uczestników z zakresu literatury oświeceniowej, rozbudzenia ich wrażliwości na istotne wartości ideowe i artystyczne dzieł z tej epoki, a także rozwijanie zainteresowań i zachęcenie słuchaczy do samodzielnych przemyśleń. Istotnym celem zajęć jest kształcenie umiejętności formułowania przez słuchaczy – ustnie i pisemnie – swoich opinii na temat omawianych zagadnień.

MATERIAŁ NAUCZANIA:

1. Wybrane satyry Ignacego Krasickiego. Wyznaczniki gatunku, przedmiot i charakter dyskursu satyrycznego, tradycja literacka, zróżnicowanie w zakresie stylu i relacji komunikacyjnych.

2. Bajki Ignacego Krasickiego – forma gatunku, tradycja, charakterystyczne cechy stylu i kompozycji bajek XBW, światopogląd bajek Krasickiego.

3. Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki – cechy powieści jako gatunku, forma powieści edukacyjnej, charakter i funkcja utopii nipuańskiej.

4. Rokoko w poezji polskiej – analiza wybranych utworów (Franciszka Dionizego Kniaźnina, Józefa Szymanowskiego, Wojciecha Miera, Kajetana Węgierskiego, Jana Ancuty) ­– cechy, zróżnicowanie i funkcja poezji rokokowej.

5. Forma poezji sentymentalnej – wybrane utwory Franciszka Karpińskiego.

6. Literackie odzwierciedlenie doświadczeń i losu Polaków po upadku państwa – analiza wierszy Jana Pawła Woronicza, Cypriana Godebskiego, Kajetana Koźmiana.

Każdy słuchacz jest zobowiązany do napisania pracy pisemnej – semestralnej – będącej analizą i interpretacją jednego z podanych przez prowadzącego tekstów. Winien też wykazać się w ramach pisemnych sprawdzianów postępem w poznawaniu lektur z okresu oświecenia.

PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW EDUKACYJNYCH

Sprawdzanie znajomości przez słuchaczy wskazanych tekstów literackich..

Kształcenie umiejętności ich analizowania przy wykorzystaniu odpowiednich metod.

Rozmowa na temat aspektów ideowych i artystycznych utworów.

Formułowanie przez słuchaczy własnych opinii i ocen w odniesieniu do omawianych tekstów, a także na temat problemów, które lektura owych tekstów przywołuje.

Doskonalenie umiejętności formułowania wypowiedzi na tematy historyczno- i estetyczno-literackie, ustnych i pisemnych (czemu służy m.in. przygotowanie prac semestralnych).

ZAŁOŻONE OSIĄGNIĘCIA I METODY OCENY

Słuchacze winni być w stanie określić miejsce ważniejszych utworów polskiego oświecenia w szerszym kontekście historyczno-literackim, opisać je z punktu widzenia głównych nurtów estetycznych tej epoki. Powinni również samodzielnie odczytywać walory estetyczne i sens ideowy tekstów oświeceniowych, a także posiadać umiejętność przekazywania wiedzy i umiejętności w tym zakresie.

Warunkiem zaliczenia zajęć przez słuchaczy jest obecność i aktywne uczestniczenie w ćwiczeniach, przygotowywanie się na bieżąco z zadanego materiału, pozytywna ocena pracy semestralnej, a także wykazanie się postępem w poznawaniu lektur z literatury oświecenia ze spisu podanego jako obowiązujący do egzaminu z historii literatury oświecenia i romantyzmu.

ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNE KONCEPCJI PROGRAMU

Rozwinięcie zainteresowań literackich słuchaczy, ich wrażliwości na zagadnienia ideowe i estetyczne, umiejętności formułowania własnych poglądów i ich uzasadniania. Zwrócenie uwagi na znaczenie tradycji literackiej w kontekście współczesnej humanistyki. Formowanie świadomości przyszłego nauczyciela-polonisty.

LITERATURA

„Świat poprawiać – zuchwałe rzemiosło”. Antologia poezji polskiego Oświecenia, oprac. T. Kostkiewiczowa, Z. Goliński; stąd utwory wybranych autorów.

Oświeceni o literaturze. Wypowiedzi pisarzy polskich 1740-1800, oprac. T. Kostkie­wiczowa i Z. Goliński, Warszawa 1993; stąd: J. Szymanowski, Listy o guście, czyli smaku; F. Kar­piń­ski, O wymowie w prozie albo wierszu; F. K. Dmochow­ski, Sztuka rymotwórcza

A. Naruszewicz, Satyry.

I. Krasicki, Myszeidos pieśni X; Monachomachia i Antymonachomachia; Satyry; Bajki; Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki.

M. D. Krajewski, Wojciech Zdarzyński.

T. K. Węgierski, Wiersze wybrane, Kraków 2002.

F. Karpiński, Poezje wybrane; Pieśni nabożne, Kraków 2002.

F. D. Kniaźnin, Wybór poezji...

K. Brodziński, Wybór poezji, Kraków 2003; stąd: Wiesław i kilka wybranych wierszy.