PROGRAM

PRZEDMIOT

SPECJALNOŚĆ

Język polski z informacją naukową i bibliotekoznawstwem

WYMIAR ZAJĘĆ

60 godz. - ćwiczenia

ROK (SEMESTR)

II (3 i 4)

CELE KSZTAŁCENIA

Kształcenie umiejętności analizy i interpretacji tekstów literackich z epoki romantyzmu przy uwzględnieniu historycznego, filozoficznego i historyczno-literackiego kontekstu. Poza tym zajęcia zmierzają do poszerzenia wiedzy uczestników z zakresu literatury romantycznej, rozbudzenia ich wrażliwości na istotne wartości ideowe i artystyczne dzieł z tej epoki, a także rozwijanie zainteresowań i zachęcenie słuchaczy do samodzielnych przemyśleń. Chodzi też o zwrócenie uwagi na znaczenie romantyzmu również dla współczesnej polskiej kultury. Istotnym celem zajęć jest kształcenie umiejętności formułowania przez słuchaczy – ustnie i pisemnie – swoich opinii na temat omawianych zagadnień.

MATERIAŁ NAUCZANIA

1. Narodziny i rozwój romantycznej refleksji estetyczno-literackiej. Analiza wybranych tekstów Kazimierza Brodzińskiego, Adama Mickiewicza, Maurycego Mochnackiego, Seweryna Goszczyńskiego. Próba wyjaśnienia istoty romantycznych poglądów na poezję.

2. Powieść poetycka jako ważny gatunek literatury wczesnego romantyzmu w Polsce. Analiza Marii Antoniego Malczewskiego – zagadnienie formy genologicznej, stylu, narratora i narracji, koncepcji bohatera bajronicznego (i nie tylko), tragizmu, światopoglądu. Zamek kaniowski Seweryna Goszczyńskiego – podobieństwa i różnice w porównaniu z Marią, bohaterowie, zagadnienie natury i obrazu Ukrainy, kompozycja i styl. Istotne właściwości romantycznego obrazu świata i człowieka w tych dwóch utworach.

3. Sonety krymskie Adama Mickiewicza jako cykl poetycki. Analiza wybranych sonetów przy wykorzystaniu odpowiednich pojęć z poetyki, zwrócenie szczególnej uwagi na koncepcję podmiotu lirycznego, obraz i rolę przyrody, motywy orientalne, artystyczną i ideową wartość tych utworów.

4. Poemat dygresyjny – główne cechy gatunku na podstawie analizy Beniowskiego Juliusza Słowackiego. Forma poetycka, funkcja i charakter dygresji, gra z czytelnikiem. Problem ironii romantycznej – uzasadnienie estetyczno-filozoficzne oraz „praktyczna realizacja” w poemacie Słowackiego.

5. Mistyka w polskim romantyzmie – Andrzej Towiański i „Koło Sprawy Bożej”. Lektura i analiza Biesiady. Koncepcje mistyczne Juliusza Słowackiego – Genezis z Ducha, aspekt gatunkowy utworu, „genezyjski” obraz świata.

6. Miejsce gawędy szlacheckiej w prozie polskiego romantyzmu. Analiza wybranych gawęd Wacława Rzewuskiego – styl, postawa narratora, świat przedstawiony.

7. Twórczość dramatyczna Zygmunta Krasińskiego – Irydion i Nie-Boska komedia. Główne problemy w refleksji autora nad historią, zagadnienie rewolucji.

Każdy słuchacz jest zobowiązany do napisania pracy pisemnej – semestralnej – będącej analizą i interpretacją jednego z podanych przez prowadzącego tekstów. Winien też wykazać się w ramach pisemnych sprawdzianów postępem w poznawaniu lektur z okresu oświecenia.

PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW EDUKACYJNYCH

Sprawdzanie znajomości przez słuchaczy wskazanych tekstów literackich z okresu romantyzmu.

Kształcenie umiejętności ich analizowania przy wykorzystaniu odpowiednich metod i uwzględnieniu kontekstu historycznego.

Rozmowa na temat aspektów ideowych i artystycznych utworów, a także ich znaczenia dla dzisiejszego czytelnika.

Formułowanie przez słuchaczy własnych opinii i ocen w odniesieniu do omawianych tekstów, a także na temat problemów, które lektura owych tekstów przywołuje.

Doskonalenie umiejętności formułowania wypowiedzi na tematy historyczno- i estetyczno-literackie, ustnych i pisemnych (czemu służy m.in. przygotowanie prac semestralnych).

ZAŁOŻONE OSIĄGNIĘCIA I METODY OCENY

Słuchacze winni być w stanie określić miejsce ważniejszych utworów polskiego romantyzmu w szerszym kontekście historyczno-literackim, samodzielnie odczytywać walory estetyczne i sens ideowy tekstów z tej epoki. Powinni również posiadać umiejętność przekazywania wiedzy i umiejętności w tym zakresie.

Warunkiem zaliczenia zajęć przez słuchaczy jest obecność i aktywne uczestniczenie w ćwiczeniach, przygotowywanie się na bieżąco z zadanego materiału, a także wykazanie się postępem w poznawaniu wybranych lektur z literatury romantyzmu ze spisu podanego jako obowiązujący do egzaminu z historii literatury oświecenia i romantyzmu.

ZAŁOŻENIA DYDAKTYCZNE KONCEPCJI PROGRAMU

Zwrócenie uwagi na miejsce tradycji romantycznej w kulturze polskiej, zachęcenie do refleksji na ten temat i poszerzania wiedzy. Rozwijanie zainteresowania zagadnieniami estetycznymi i antropologicznymi związanymi z tą tradycją. Kształtowanie osobowości przyszłych nauczycieli-polonistów.

LITERATURA

Idee programowe romantyków polskich. Antologia, oprac. A. Kowalczykowa; stąd teksty: K. Brodzińskiego, A. Mickiewicza, M. Mochnackiego, M. Grabowskiego, S. Goszczyńskiego.

A. Malczewski, Maria.

S. Goszczyński, Zamek kaniowski.

A. Mickiewicz, Wiersze;

J. Słowacki, Beniowski, p. I-V;; Genezis z Ducha.

Z. Krasiński, Nie-Boska komedia; Irydion..

H. Rzewuski, Pamiątki Soplicy